Kanun Numarası : 4077
Kabul Tarihi : 23/2/1995
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 8/3/1995 Sayı : 22221
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 34
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1-
Bu Kanunun amacı, (...) kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık
ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici,
zararlarını tazmin edici,çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı
önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini
özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2-
Bu Kanun, 1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet
piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü
tüketici işlemini kapsar.
Tanımlar
Madde 3 – (Değişik: 6/3/2003-4822/3 md.) Bu Kanunun uygulamasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c)
Mal: Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı
taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan
yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları,
d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü faaliyeti,
e)
Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla
edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi,
f)
Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki
faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
g)
Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki
faaliyetleri kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel
kişileri,
h) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasında yapılan her türlü hukuki işlemi,
ı)
İmalatçı-Üretici: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere tüketiciye
sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara mallarını üretenler ile mal üzerine kendi
ayırt edici işaretini, ticari markasını veya unvanını koyarak satışa
sunanları,
j) İthalatçı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak
üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya
hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarını yurt dışından getirerek
satışa sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Kredi veren: Mevzuatları
gereği tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka, özel finans
kuruluşu ve finansman şirketlerini,
l) Reklam veren: Ürettiği ya da
pazarladığı malın/hizmetin tanıtımını yaptırmak, satışını artırmak
veya imajını yaratıp güçlendirmek amacıyla hazırlattığı, içinde
firmasının ya da mal/hizmet markasının yer aldığı reklamları
yayınlatan, dağıtan ya da başka yollarla sergileyen gerçek ya da tüzel
kişiyi,
m) Reklamcı: Ticari reklam ve ilânları reklam verenin
duyduğu ihtiyaç doğrultusunda hazırlayan ve reklam veren adına
yayınlanmasına aracılık eden ticari iletişim uzmanı gerçek ya da tüzel
kişiyi,
n) Mecra kuruluşu: Ticari reklam veya ilânı hedef kitleye
ulaştıran iletişim kanallarının ya da her türlü aracın sahibi,
işleticisi veya kiralayıcısı olan gerçek veya tüzel kişiyi,
o)
Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin, ilgili idari hükümler de
dahil olmak üzere, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla
ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve
uygunluk değerlendirilmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını
belirten ilgili Bakanlık tarafından Resmi Gazetede yayımlanarak
mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulması
zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,
p) Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunması amacıyla kurulan dernek, vakıf veya bunların üst kuruluşlarını,
r)
(Ek: 21/2/2007-5582/21 md.) Konut finansmanı kuruluşu: 2499 sayılı
Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen
kuruluşları,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Tüketicinin Korunması ve aydınlatılması
Ayıplı Mal
Madde 4-
(Değişik: 6/3/2003-4822/4 md.) Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve
kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilânlarında yer alan veya satıcı
tarafından bildirilen veya standardında veya teknik düzenlemesinde
tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya
da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin
ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki
veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul
edilir.
Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.
(Değişik üçüncü fıkra: 21/2/2007-5582/22 md.) İmalatçı-üretici, satıcı, bayi, acente, ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına veya 10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre kredi veren, ayıplı maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur. 10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre kredi veren konut finansmanı kuruluşunun sorumluluğu teslim tarihinden itibaren 1 yıl süre ve kullandırdığı kredi miktarı ile sınırlıdır. Konut finansmanı kuruluşları tarafından 10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre verilen kredilerin devrolması halinde dahi, kredi veren konut finansmanı kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Krediyi devralan kuruluş bu madde kapsamında sorumlu olmaz. Ayıplı malın neden olduğu zarardan dolayı birden fazla kimse sorumlu olduğu takdirde bunlar müteselsilen sorumludurlar. Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Bu madde ile ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık zamanaşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın piyasaya sürüldüğü günden başlayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak, satılan malın ayıbı, tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı malın neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında, ayıplı olduğu bilinerek satın alınan mallar hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Satışa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından tüketicinin kolaylıkla okuyabileceği şekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur. Yalnızca ayıplı mal satılan veya bir kat ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayıplı mal satışına, tüketicinin bilebileceği şekilde tahsis edilmiş yerlerde bu etiketin konulma zorunluluğu yoktur. Malın ayıplı olduğu hususu, tüketiciye verilen fatura, fiş veya satış belgesi üzerinde gösterilir.
Güvenli olmayan mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri uygulanır.
Bu hükümler, mal satışına ilişkin her türlü tüketici işleminde de uygulanır.
Ayıplı Hizmet
Madde 4/A-
(Ek: 6/3/2003-4822/5 md.) Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam ve
ilânlarında veya standardında veya teknik kuralında tespit edilen
nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya da yararlanma
amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları
azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler
içeren hizmetler, ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
Tüketici,
hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde bu ayıbı
sağlayıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, sözleşmeden
dönme, hizmetin yeniden görülmesi veya ayıp oranında bedel indirimi
haklarına sahiptir. Tüketicinin sözleşmeyi sona erdirmesi, durumun
gereği olarak haklı görülemiyorsa, bedelden indirim ile yetinilir.
Tüketici, bu seçimlik haklarından biri ile birlikte 4 üncü maddede
belirtilen şartlar çerçevesinde tazminat da isteyebilir. Sağlayıcı,
tüketicinin seçtiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Sağlayıcı,
bayi, acente ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren,
ayıplı hizmetten ve ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan ve
tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı
müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin ayıplı olduğunun bilinmemesi
bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Daha uzun bir süre için garanti
verilmemiş ise, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile ayıplı
hizmetten dolayı yapılacak talepler hizmetin ifasından itibaren iki
yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü
zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık zamanaşımına
tabidir. Ancak, sunulan hizmetin ayıbı, tüketiciden sağlayıcının ağır
kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı
hizmetin neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında,
ayıplı olduğu bilinerek edinilen hizmetler hakkında yukarıdaki hükümler
uygulanmaz.
Bu hükümler, hizmet sağlamaya ilişkin her türlü tüketici işleminde de uygulanır.
Satıştan Kaçınma
Madde 5-
(Değişik: 6/3/2003-4822/6 md.) Üzerinde "numunedir" veya "satılık
değildir" ibaresi bulunmayan bir malın; ticarî bir kuruluşun
vitrininde, rafında veya açıkça görülebilir herhangi bir yerinde teşhir
edilmesi halinde satıcı bu malların satışından kaçınamaz.
Hizmet sağlamada da haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz.
Aksine
bir teamül, ticarî örf veya adet yoksa, satıcı bir mal veya hizmetin
satışını o mal veya hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar, sayı
veya ebat gibi koşullara ya da başka bir mal veya hizmetin satın
alınmasına bağlı kılamaz.
Diğer mal satışı ve hizmet sağlama sözleşmelerinde de bu hüküm uygulanır.
Sözleşmedeki Haksız Şartlar
Madde 6-
(Değişik: 6/3/2003-4822/7 md.) Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle
müzakere etmeden, tek taraflı olarak sözleşmeye koyduğu, tarafların
sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralına aykırı
düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme
koşulları haksız şarttır.
Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu her türlü sözleşmede yer alan haksız şartlar tüketici için bağlayıcı değildir.
Eğer
bir sözleşme şartı önceden hazırlanmışsa ve özellikle standart
sözleşmede yer alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o
sözleşme şartının tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir.
Sözleşmenin
bütün olarak değerlendirilmesinden, standart sözleşme olduğu sonucuna
varılırsa, bu sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya
münferit bir hükmünün müzakere edilmiş olması, sözleşmenin kalan
kısmına bu maddenin uygulanmasını engellemez.
Bir satıcı veya sağlayıcı, bir standart şartın münferiden tartışıldığını ileri sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir.
6/A,
6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazılı olarak
düzenlenmesi öngörülen tüketici sözleşmeleri en az oniki punto ve koyu
siyah harflerle düzenlenir ve sözleşmede bulunması gereken şartlardan
bir veya birkaçının bulunmaması durumunda eksiklik sözleşmenin
geçerliliğini etkilemez. Bu eksiklik satıcı veya sağlayıcı tarafından
derhal giderilir.
Bakanlık standart sözleşmelerde yer alan haksız
şartların tespit edilmesine ve bunların sözleşme metninden
çıkartılmasının sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirler.
Taksitle Satış
Madde 6/A-
(Ek: 6/3/2003-4822/8 md.) Taksitle satış, satım bedelinin en az iki
taksitle ödendiği ve malın veya hizmetin sözleşmenin düzenlendiği anda
teslim veya ifa edildiği satım türüdür.
Taksitle satış
sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Sözleşmede bulunması
gereken asgari koşullar aşağıda gösterilmiştir:
a) Tüketicinin ve satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adresleri ve varsa erişim bilgileri,
b) Malın veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil peşin satış fiyatı,
c) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirası olarak toplam satış fiyatı,
d)
Faiz miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve sözleşmede belirlenen
faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
e) Peşinat tutarı,
f) Ödeme planı,
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.
Satıcı veya sağlayıcı,
bu bilgilerin sözleşmede yer almasını sağlamak ve taraflar arasında
akdedilen sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Sözleşmeden ayrı olarak kıymetli evrak niteliğinde senet
düzenlenecekse, bu senet, her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak
şekilde ve sadece nama yazılı olarak düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo
senedi geçersizdir.
Taksitle satışlarda; tüketici, borçlandığı
toplam miktarı önceden ödeme hakkına sahiptir. Tüketici aynı zamanda,
bir taksit miktarından az olmamak şartıyla bir veya birden fazla taksit
ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satıcı, ödenen miktara göre
gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.
Satıcı veya sağlayıcı,
taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun
tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak
satıcının veya sağlayıcının bütün edimlerini ifa etmiş olması durumunda
ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde
düşmesi ve ödenmeyen taksit toplamının satış bedelinin en az onda biri
olması halinde kullanılabilir. Ancak satıcının veya sağlayıcının bu
hakkını kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek muacceliyet
uyarısında bulunması gerekir.
Sözleşme şartları tüketici aleyhine hiçbir şekilde değiştirilemez.
Devre Tatil
Madde 6/B -
(Ek: 6/3/2003-4822/9 md.) Devre tatil sözleşmeleri, en az üç yıl süre
için yapılan ve bu süre zarfında yıl içinde, belirli veya
belirlenebilecek ve bir haftadan az olmayacak bir dönem için bir veya
daha fazla sayıdaki taşınmazın kullanım hakkının devri ya da devri
taahhüdünü içeren ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu,
yazılı sözleşme ya da sözleşmeler grubudur.
Devre tatil sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları Bakanlık belirler.
Paket Tur
Madde 6/C-
(Ek: 6/3/2003-4822/10 md.) Paket tur sözleşmeleri; ulaştırma, konaklama
ve bunlara yardımcı sayılmayan diğer turistik hizmetlerin en az
ikisinin birlikte, her şeyin dahil olduğu fiyatla satılan veya satış
taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmidört saatten uzun bir süreyi kapsayan
veya gecelik konaklamayı içeren ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunlu, önceden düzenlenmiş yazılı sözleşmelerdir.
Paket tur sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları Bakanlık belirler.
Kampanyalı Satışlar
Madde 7-
(Değişik: 6/3/2003-4822/11 md.) Kampanyalı satış, gazete, radyo,
televizyon ilânı ve benzeri yollarla tüketiciye duyurularak düzenlenen
kampanyalara iştirakçi kabul edilmesi ve malın veya hizmetin daha sonra
teslim veya ifa edilmesi suretiyle yapılan satımdır.
Kampanyalı
satışlar Bakanlığın izni ile yapılır. Bakanlık hangi tür satışların
izne tabi olacağını, ön ödeme, taksit miktarı, teslim süresi, üretici
firma garantisi, yatırılacak teminat ile kampanyalı satışlarda uyulması
gereken usul ve esasları tespit eder.
(Değişik üçüncü fıkra:
21/2/2007-5582/23 md.) İlan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin
teslimatının veya ifasının hiç ya da gereği gibi yapılmaması durumunda,
satıcı, sağlayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici, ithalatçı ve 10 uncu
maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren müteselsilen sorumludur.
İlan ve taahhüt edilen konutun teslimatının hiç, gereği gibi ya da
zamanında yapılmaması durumunda, 10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına
göre kredi veren konut finansmanı kuruluşu, satıcı, sağlayıcı, bayi,
acente, imalatçı-üretici, ithalatçı ile birlikte, kullandırdığı kredi
miktarı kadar müteselsilen sorumludur. Konut finansmanı kuruluşları
tarafından 10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre verilen kredilerin
devrolması halinde dahi, kredi veren konut finansmanı kuruluşunun
sorumluluğu devam eder. Krediyi devralan kuruluş bu madde kapsamında
sorumlu olmaz.
Tüketici kampanyadan ayrılmaya karar verdikten
sonra kampanyayı düzenleyen, mal veya hizmetin tüketiciye teslim
tarihini geçmemek şartıyla tüketicinin o ana kadar ödediği tüm bedeli
ödemekle yükümlüdür.
Kampanyayı düzenleyen, kampanyalı satışlarda
düzenlenecek yazılı sözleşmede, 6/A maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen bilgilere ek olarak "kampanya bitiş tarihi" ve "mal veya
hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve şekli"ne ilişkin
bilgileri de içeren sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermek
zorundadır.
Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, ön ödeme tutarı, mal veya hizmetin satış bedelinin yüzde kırkından fazla olamaz.
Kampanyalı
satışlarda malın teslim ya da hizmetin ifa süresi on iki ayı aşamaz.
Konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallar için bu süre otuz aydır.
Tüketicinin
ödemeye ilişkin tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malın
teslimi ya da hizmetin ifası, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay
içinde yapılmak zorundadır.
Kampanyalı taksitle satışlarda 6/A maddesi hükümleri de uygulanır.
Kapıdan Satışlar
Madde 8- (Değişik: 6/3/2003-4822/12 md.) Kapıdan satış; işyeri, fuar, panayır gibi satış mekanları dışında yapılan satımlardır.
Bakanlık,
kapıdan satış yapacaklarda aranılacak nitelikleri, bu Kanuna tabi olan
ve olmayan kapıdan satışları ve kapıdan satışlara ilişkin uygulama usul
ve esaslarını belirler.
Bu tür satışlarda; tüketici, teslim aldığı
tarihten itibaren yedi gün içinde malı kabul etmekte veya hiçbir
gerekçe göstermeden ve hiçbir yükümlülük altına girmeden reddetmekte
serbesttir. Hizmetlerin satımında ise bu süre, sözleşmenin imzalandığı
tarihten itibaren başlar. Bu süre dolmadan satıcı veya sağlayıcı,
kapıdan satış işlemine konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden
herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya borç altına sokan
herhangi bir belge vermesini isteyemez. Satıcı, cayma bildirimi
kendisine ulaştığı andan itibaren yirmi gün içerisinde malı geri
almakla yükümlüdür.
Tüketici, malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalarından sorumlu değildir.
Taksitle yapılan kapıdan satışlarda 6/A maddesi, kampanyalı kapıdan satışlarda 7 nci madde hükümleri ayrıca uygulanır.
Kapıdan Satışlarda Satıcının ve Sağlayıcının Yükümlülüğü
Madde 9-
(Değişik: 6/3/2003-4822/13 md.) Kapıdan satış sözleşmelerinde,
sözleşmede bulunması gereken diğer unsurlara ilave olarak mal veya
hizmetin nitelik ve niceliğine ilişkin açıklayıcı bilgiler, cayma
bildiriminin yapılacağı açık adres ve en az on altı punto ve koyu
siyah harflerle yazılmış aşağıdaki ibare yer almak zorundadır:
Tüketicinin
hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe
göstermeksizin teslim aldığı veya sözleşmenin imzalandığı tarihten
itibaren yedi gün içerisinde malı veya hizmeti reddederek sözleşmeden
cayma hakkının var olduğunu ve cayma bildiriminin satıcı/sağlayıcıya
ulaşması tarihinden itibaren malı geri almayı taahhüt ederiz.
Tüketici,
sahip olduğu haklarının da yazılı bulunduğu sözleşmeyi imzalar ve kendi
el yazısı ile tarihini yazar. Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin
sözleşmede yer almasını sağlamak ve taraflar arasında akdedilen
sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Bu madde
hükümlerine göre düzenlenmiş bir sözleşmenin ve malın tüketiciye teslim
edildiğini ispat satıcıya veya sağlayıcıya aittir. Aksi takdirde,
tüketici cayma hakkını kullanmak için yedi günlük süre ile bağlı
değildir.
Mesafeli Sözleşmeler
Madde 9/A-
(Ek: 6/3/2003-4822/14 md.) Mesafeli sözleşmeler; yazılı, görsel,
telefon ve elektronik ortamda veya diğer iletişim araçları kullanılarak
ve tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin yapılan ve malın veya
hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi veya ifası
kararlaştırılan sözleşmelerdir.
Mesafeli satış sözleşmesinin
akdinden önce, ayrıntıları Bakanlıkça çıkarılacak tebliğle belirlenecek
bilgilerin tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketici, bu bilgileri
edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe sözleşme akdedilemez.
Elektronik ortamda yapılan sözleşmelerde teyid işlemi, yine elektronik
ortamda yapılır.
Satıcı ve sağlayıcı, tüketicinin siparişi kendisine
ulaştığı andan itibaren otuz gün içerisinde edimini yerine getirir. Bu
süre, tüketiciye daha önceden yazılı olarak bildirilmek koşuluyla en
fazla on gün uzatılabilir.
Satıcı veya sağlayıcı elektronik ortamda
tüketiciye teslim edilen gayri maddî malların veya sunulan hizmetlerin
teslimatının ayıpsız olarak yapıldığını ispatla yükümlüdür.
Cayma
hakkı süresince sözleşmeye konu olan mal veya hizmet karşılığında
tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasının veya borç altına
sokan herhangi bir belge vermesinin istenemeyeceğine ilişkin hükümler
dışında kapıdan satışlara ilişkin hükümler mesafeli sözleşmelere de
uygulanır.
Satıcı veya sağlayıcı cayma bildiriminin kendisine
ulaştığı tarihten itibaren on gün içinde almış olduğu bedeli, kıymetli
evrakı ve tüketiciyi bu hukukî işlemden dolayı borç altına sokan her
türlü belgeyi iade etmek ve yirmi gün içerisinde de malı geri almakla
yükümlüdür.
Tüketici Kredisi
Madde 10-
(Değişik: 6/3/2003-4822/15 md.) Tüketici kredisi, tüketicilerin bir mal
veya hizmet edinmek amacıyla kredi verenden nakit olarak aldıkları
kredidir. Tüketici kredisi sözleşmesinin yazılı olarak yapılması ve bu
sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur. Taraflar
arasında akdedilen sözleşmede öngörülen kredi şartları, sözleşme süresi
içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez.
Sözleşmede;
a) Tüketici kredisi tutarı,
b) Faiz ve diğer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,
c) Faizin hesaplandığı yıllık oran,
d) Ödeme tarihleri, anapara, faiz, fon ve diğer masrafların ayrı ayrı belirtildiği ödeme planı,
e) İstenecek teminatlar,
f) Akdi faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
h) Kredinin vadesinden önce kapatılmasına ilişkin şartlar,
ı) Kredinin yabancı para birimi cinsinden kullandırılması durumunda,
geri ödemeye ilişkin taksitlerin ve toplam kredi tutarının
hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun dikkate alınacağına ilişkin
şartlar,
Yer alır.
Kredi veren, taksitlerden birinin
veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasını talep
etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak kredi verenin bütün
edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen
en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi halinde kullanılabilir.
Ancak kredi verenin bu hakkını kullanabilmesi için en az bir hafta süre
vererek muacceliyet uyarısında bulunması gerekir. Tüketici kredisinin
teminatı olarak şahsi teminat verildiği hallerde, kredi veren, asıl
borçluya başvurmadan, kefilden borcun ifasını isteyemez.
Tüketici,
kredi verene borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi aynı
zamanda vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksit ödemesinde de
bulunabilir. Her iki durumda da kredi veren, ödenen miktara göre
gerekli faiz ve komisyon indirimini yapmakla yükümlüdür. Bakanlık
ödenen miktara göre gerekli faiz ve komisyon indiriminin ne oranda
yapılacağının usul ve esaslarını belirler.
Kredi verenin, tüketici
kredisini, belirli marka bir mal veya hizmet satın alınması ya da
belirli bir satıcı veya sağlayıcı ile yapılacak satış sözleşmesi şartı
ile vermesi durumunda satılan malın veya hizmetin hiç ya da zamanında
teslim veya ifa edilmemesi halinde kredi veren tüketiciye karşı satıcı
veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen sorumlu olur.
Kredi
verenin ödemeleri bir kıymetli evraka bağlaması ya da krediyi kıymetli
evrak kabul etmek suretiyle teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa
rağmen tüketiciden bir kıymetli evrak alınacak olursa, tüketici bu
kıymetli evrakı kredi verenden geri istemek hakkına sahiptir. Ayrıca,
kredi veren kıymetli evrakın ciro edilmesi sebebiyle tüketicinin
uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Kredi Kartları
Madde 10/A-
(Ek: 6/3/2003-4822/16 md.) Kredi kartı ile mal veya hizmet alımı sonucu
nakdi krediye dönüşen veya kredi kartı ile nakit çekim suretiyle
kullanılan krediler de 10 uncu madde hükümlerine tabidir. Ancak, bu tür
krediler hakkında 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a), (b), (h) ve
(ı) bentleri ile dördüncü fıkra hükmü uygulanmaz.
Kredi veren
tarafından tüketiciye gönderilen dönemsel hesap özetleri, 10 uncu
maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinde öngörülen ödeme planı
hükmündedir. Dönemsel hesap özetinde yer alan asgari ödeme tutarının
vadesinde ödenmemesi halinde; tüketici, 10 uncu maddenin (f) bendinde
yer alan gecikme faizi dışında herhangi bir isim altında yükümlülük
altına sokulamaz.
Kredi veren faiz artırımını otuz gün önceden
tüketiciye bildirmek zorundadır. Kredi veren tarafından artırılan faiz
oranı geriye dönük olarak uygulanamaz. Tüketici bildirim tarihinden
itibaren en geç altmış gün içinde tüm borcu ödeyip kredi kullanmaya
son verdiği takdirde faiz artışından etkilenmez.
Mal veya hizmetin
kredi kartı ile satın alındığı durumlarda, satıcı veya sağlayıcı,
tüketiciden komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödemede
bulunmasını isteyemez.
Konut Finansmanı Sözleşmeleri
Madde 10/B –
(Ek: 21/2/2007-5582/24 md.) Konut finansmanı kuruluşları tüketicilere
sözleşme öncesinde kredi veya finansal kiralama işlemleri ile ilgili
genel bilgiler vermek ve tüketiciye teklif ettikleri kredi veya
finansal kiralama sözleşmesinin koşullarını içeren Sözleşme Öncesi
Bilgi Formu vermek zorundadır. Tüketici teklifi kabul edip etmemekte
serbesttir.
Konut finansmanı kuruluşları tarafından verilecek genel
bilgilerin kapsamı ve Sözleşme Öncesi Bilgi Formunun standartları
ilgili birliklerin görüşü alınmak suretiyle Bakanlık tarafından
belirlenir. Sözleşme Öncesi Bilgi Formunun tüketiciye verilmesini takip
eden bir iş günü geçmeden imzalanan sözleşme geçersizdir.
Konut
finansmanı sözleşmelerinin yazılı olarak yapılması ve bu sözleşmenin
bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur. Taraflar arasında
akdedilen sözleşmede öngörülen şartlar, sözleşme süresi içerisinde
tüketici aleyhine değiştirilemez.
Borçlunun temerrüde düşmesi
halinde konut finansmanı kuruluşu borçluya temerrüt tarihinden itibaren
beş iş günü içerisinde iadeli taahhütlü posta yoluyla bildirimde
bulunmakla yükümlüdür.
Konut finansmanı kuruluşu, geri ödemelerin
yapılmaması halinde kalan borcun tümünün ifasını talep etme hakkını
saklı tutmuşsa, bu hak ancak tüketicinin birbirini izleyen en az iki
ödemede temerrüde düşmesi halinde kullanılabilir. Konut finansmanı
kuruluşunun bu hakkını kullanabilmesi için en az bir ay süre vererek
muacceliyet uyarısında bulunması gerekir.
Finansal kiralama
işlemlerinde, tüketicinin muacceliyet uyarısında verilen sürenin sona
ermesini takiben, konut finansmanı kuruluşu kalan borcun tamamını ifa
etme hakkını kullanmak üzere finansal kiralama sözleşmesini feshettiği
takdirde, konutu derhal satışa çıkarmakla yükümlüdür. Konut finansmanı
kuruluşu satış öncesinde konut için 2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi uyarınca yetki
verilmiş kişi veya kurumlara kıymet takdiri yaptırtır. Takdir edilen
kıymet, satıştan en az on iş günü önce tüketiciye bildirilir. Konut
finansmanı kuruluşu takdir edilen kıymeti dikkate alarak basiretli bir
tacir gibi davranmak suretiyle konutun satışını gerçekleştirir.
Tüketici, konut finansmanı kuruluşunun zararının konutun satışından
elde edilen bedeli aşan kısmından sorumludur. Konutun satışından elde
edilen bedelin kalan borcu aşması halinde aşan kısım tüketiciye ödenir.
Konut finansmanına yönelik finansal kiralama işlemlerinde 3226 sayılı
Finansal Kiralama Kanununun 7, 25 ve 31 inci maddeleri uygulanmaz.
Konutun
satışının gerçekleştirilmesi ve elde edilen bedelin kalan borcu aşan
kısmının tüketiciye ödenmesini takiben tüketici veya zilyedliğin
devredilmiş olması halinde zilyedliği elinde bulunduran üçüncü şahıslar
konutu tahliye etme yükümlülüğü altındadır. Konutun tahliye edilmemesi
halinde konut sahibi 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 26 ncı ve 27
nci maddeleri uyarınca tüketici veya zilyedliğin devredilmiş olması
halinde zilyedliği elinde bulunduran üçüncü şahıslar aleyhine icra
yoluna başvurabilir.
Kullanılan finansmanın teminatı olarak şahsi
teminat verildiği hallerde, konut finansmanı kuruluşu asıl borçluya ve
diğer teminatlara başvurmadan, kefilden borcun ifasını isteyemez.
2499
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında
tanımlı konut finansmanından kaynaklanan işlemlerde kredi veren konut
finansmanı kuruluşu, krediyi belirli bir konutun satın alınması ya da
belirli bir satıcı ile yapılacak satış sözleşmesi şartı ile vermesi
durumunda, konutun hiç ya da zamanında teslim edilmemesi halinde kredi
veren satıcı ile birlikte, tüketiciye karşı, kullandırılan kredi
miktarı kadar müteselsilen sorumlu olur. Konut finansmanı kuruluşları
tarafından verilen kredilerin ipotek finansmanı kuruluşlarına, konut
finansmanı fonlarına veya ipotek teminatlı menkul kıymet teminat
havuzlarına devrolması halinde dahi, kredi veren konut finansmanı
kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Krediyi devralan kuruluş bu madde
kapsamında sorumlu olmaz.
Konut finansmanı kuruluşunun ödemeleri bir
kıymetli evraka bağlaması ya da kıymetli evrak kabul etmek suretiyle
teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa rağmen tüketiciden bir
kıymetli evrak alınacak olursa, tüketici bu kıymetli evrakı konut
finansmanı kuruluşundan geri isteme hakkına sahiptir. Ayrıca, konut
finansmanı kuruluşu kıymetli evrakın başkasına devri sebebiyle
tüketicinin uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Kredilerde
geri ödeme tutarlarının, finansal kiralama işlemlerinde ise kira
bedellerinin anaparayı aşan kısmı bu madde kapsamında faiz olarak kabul
edilir.
Sözleşmede belirtilmek suretiyle konut finansmanına yönelik
kredilerde ve finansal kiralama işlemlerinde faiz oranı sabit, değişken
veya aynı kredi için her iki yöntem esas alınmak suretiyle
belirlenebilir. Oranın sabit olarak belirlenmesi halinde sözleşmede
başlangıçta belirlenen oran her iki tarafın ortak rızası dışında
değiştirilemez. Oranın değişken olarak belirlenmesi halinde ise,
başlangıçta sözleşmede belirlenen oran, dönemsel geri ödeme tutarı yine
başlangıçta sözleşmede belirlenecek olan azami dönemsel geri ödeme
tutarını aşmamak koşuluyla ve yine sözleşmede belirlenecek yurt içinde
veya yurt dışında genel kabul görmüş ve yaygın olarak kullanılan bir
endeks baz alınarak değiştirilebilir. Oranların değişken olarak
belirlenmesi halinde bu yöntemin muhtemel etkileri konusunda
tüketicilerin bilgilendirilmesi şarttır. Bu amaçlarla kullanılabilecek
referans faizler ve endeksler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası,
tüketicilerin bilgilendirilme yöntemlerine ilişkin usûl ve esaslar ise
Bakanlık tarafından belirlenir.
Tüketici, konut finansmanı
kuruluşuna borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi aynı
zamanda bir ya da birden çok ödemeyi vadesinden önce yapabilir. Her iki
durumda da konut finansmanı kuruluşu, vadesinden önce ödenen taksitler
için gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür. Ödenen miktara göre
gerekli faiz indiriminin ve kredinin tüketiciye yıllık maliyet oranının
hesaplanmasında Bakanlık tarafından çıkartılan ilgili yönetmelik
hükümleri uygulanır.
Faiz oranının sabit olarak belirlenmesi
halinde, sözleşmede yer verilmek suretiyle, bir ya da birden fazla
ödemenin vadesinden önce yapılması durumunda konut finansmanı kuruluşu
tarafından tüketiciden erken ödeme ücreti talep edilebilir. Erken ödeme
ücreti gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve tüketici
tarafından konut finansmanı kuruluşuna erken ödenen tutarın yüzde
ikisini geçemez. Oranların değişken olarak belirlenmesi halinde
tüketiciden erken ödeme ücreti talep edilemez.
Konut finansmanı sözleşmelerinde asgari olarak aşağıdaki unsurlara yer verilmesi zorunludur:
a) Konut kredisi sözleşmeleri için kredi tutarı, finansal kiralama sözleşmeleri için toplam kira bedeli,
b)
Kredi sözleşmeleri için üzerine ipotek tesis edilen konuta, finansal
kiralama sözleşmeleri için finansal kiralamaya konu olan konuta ilişkin
bilgiler,
c) Yıllık faiz oranı ve yıllık maliyet oranı (değişken
faizli sözleşmelerde yıllık faiz oranı ve yıllık maliyet oranı
başlangıç ve azami faiz oranı için ayrı ayrı hesaplanır),
d) Toplam
borç tutarının anapara, faiz ve diğer giderler itibarıyla dağılımı
(değişken faizli sözleşmelerde başlangıç faiz oranı veya kira bedeli ve
azami faiz oranı veya kira bedeli esas alınarak hesaplanacak toplam
borç tutarları),
e) Değişken faizli sözleşmelerde baz alınan endeks ve faiz oranındaki veya kira bedellerindeki değişmenin hesaplanma yöntemi,
f)
İlk yıl için dönemsel olarak, kalan yıllar için yıllık olarak
hazırlanan, ödenen anapara, ödenen faiz, diğer giderler, kalan anapara,
ilgili dönemler için geri ödeme veya kira bedellerinin yer aldığı ödeme
planı (Değişken faizli sözleşmelerde, başlangıç ve azami faiz oranları
kullanılarak iki ayrı ödeme planı oluşturulur.),
g) Geri ödeme veya
kira ödeme sayısı, ödeme tarihleri, belirlenen ödeme tarihinin resmi
tatile gelmesi durumunda ödemelerin ne zaman yapılacağı, ilk ve son
ödeme tarihleri,
h) İstenecek teminatlar,
i) Ödemelerde
temerrüde düşülmesi halinde, kredi sözleşmeleri için akdi faiz oranının
(değişken faizli sözleşmelerde cari faiz oranının) yüzde otuz fazlasını
geçmemek üzere gecikme faizi oranı, finansal kiralama sözleşmeleri için
uygulanacak gecikme faiz oranı,
j) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
k)
Kredi geri ödemelerinin veya kira ödemelerinin vadesinden önce
yapılmasına ilişkin şartlar ve sabit faizli sözleşmelerde erken ödeme
ücreti öngörülmekte ise hesaplanmasına ilişkin esaslar,
l) Kredinin
veya kira bedellerinin yabancı para birimi cinsinden belirlenmesi
durumunda, kira ve geri ödeme tutarları ile toplam borç tutarının
hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun dikkate alınacağına ilişkin
şartlar,
m) Sözleşmeye konu olan konutta kıymet takdiri yapılmasını
gerektirebilecek haller ve kıymet takdirinin kimler tarafından
yapılabileceği,
n) Varsa sözleşmeye konu olan konuta ilişkin sigorta bilgileri.
Tüketiciye
gönderilecek dönemsel ödeme dekontlarında ödemelerin onbeşinci fıkranın
(d) bendinde yer aldığı şekliyle dağılımına ve kalan borç miktarına yer
verilir.
Bu maddenin uygulanmasında, konut yapı kooperatiflerinin gerçek kişi ortakları tüketici kabul edilir.
Süreli Yayınlar
Madde 11-
(Değişik: 6/3/2003-4822/17 md.) Süreli yayın kuruluşlarınca düzenlenen
ve her ne amaç ve şekilde olursa olsun, bilet, kupon, iştirak numarası,
oyun, çekiliş ve benzeri yollarla süreli yayın dışında ikinci bir ürün
ve/veya hizmetin verilmesinin taahhüt edildiği durumlarda; kitap,
dergi, ansiklopedi, afiş, bayrak, poster, sözlü veya görüntülü manyetik
bant veya optik disk gibi süreli yayıncılık amaçlarına aykırı olmayan
kültürel ürünler dışında hiçbir mal ya da hizmetin taahhüdü ve
dağıtımı yapılamaz.
Bu amaçla kampanya düzenlenmesi halinde, kampanya süresi altmış günü geçemez.
Kampanya konusu mal veya hizmet bedelinin bir bölümünün tüketici tarafından karşılanması istenemez.
Süreli
yayın kuruluşu, kampanyaya ait reklam ve ilânlarında, kampanya konusu
mal veya hizmetin Türkiye genelinde teslim ve ifa tarihlerine ilişkin
programını ilân etmek ve kampanya konusu mal veya hizmetin teslim ve
ifasını, kampanyanın bitiminden itibaren otuz gün içinde yerine
getirmek zorundadır.
Kampanya süresince, süreli yayının satış
fiyatı, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen mal veya hizmetin
yol açtığı maliyet artışı nedeniyle artırılamaz. Kampanya konusu mal
veya hizmet taahhüdü ve dağıtımı bölünerek yapılamayacağı gibi, bu mal
veya hizmetin ayrılmaz ya da tamamlayıcı parçaları da ayrı bir kampanya
konusu haline getirilemez. Bu Kanunun uygulamasında, ikinci ürün olarak
verilmesi taahhüt edilen her bir mal veya hizmete ilişkin işlemler
bağımsız bir kampanya olarak kabul edilir.
Süreli yayın
kuruluşları tarafından düzenlenmeyen, ancak süreli yayınla doğrudan
veya dolaylı irtibatlandırılan kampanyalar da bu hükümlere tabidir.
Abonelik Sözleşmeleri
Madde 11/A-
(Ek: 6/3/2003-4822/18 md.) Her türlü abonelik sözleşmelerine taraf olan
tüketiciler, isteklerini satıcıya yazılı olarak bildirmek kaydıyla
aboneliklerine tek taraflı son verebilirler.
Satıcı tüketicinin
aboneliğe son verme isteğini, yazılı bildirimin kendisine ulaştığı
tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yerine getirmekle yükümlüdür.
Süreli
yayın aboneliğine son verme isteği ise; yazılı bildirimin satıcıya
ulaştığı tarihten itibaren günlük yayınlarda onbeş gün, haftalık
yayınlarda bir ay, aylık yayınlarda üç ay sonra yürürlüğe girer. Daha
uzun süreli yayınlarda ise, bildirimden sonraki ilk yayını müteakiben
yürürlüğe konulur.
Fiyat Etiketi
Madde 12- (Değişik: 6/3/2003-4822/19 md.)
Perakende
satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine
kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o malla ilgili tüm vergiler
dahil fiyat, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket
konulması, etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri
kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması
zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de birinci fıkraya göre düzenlenerek asılır.
Etiket,
fiyat ve tarife listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında
fark olması durumunda tüketici lehine olan fiyat üzerinden satış
yapılır.
Fiyatı; Bakanlar Kurulu, kamu kurum ve kuruluşları veya
kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları tarafından belirlenen mal
veya hizmetlerin, belirlenen bu fiyatın üzerinde bir fiyatla satışa
sunulması yasaktır.
Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin şeklini,
içeriğini, usul ve esaslarını bir yönetmelikle düzenler. Bakanlık ve
belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanması ve izlenmesine ilişkin
işleri yürütmekle ayrı ayrı görevlidirler.
Garanti Belgesi
Madde 13-
(Değişik: 6/3/2003-4822/20 md.) İmalatçı veya ithalatçılar ithal
ettikleri veya ürettikleri sanayi malları için Bakanlıkça onaylı
garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Mala ilişkin faturanın tarih ve
sayısını içeren garanti belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye
verilmesi sorumluluğu satıcı, bayi veya acenteye aittir. Garanti süresi
malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır. Ancak,
özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları, Bakanlıkça başka bir
ölçü birimi ile belirlenebilir.
Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki
malların, garanti süresi içerisinde arızalanması halinde malı işçilik
masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında
hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür.
Tüketici onarım
hakkını kullanmışsa, garanti süresi içerisinde sık arızalanması
nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri
için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün
bulunmadığının anlaşılması hallerinde, 4 üncü maddede yer alan diğer
seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez.
Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, bayi,
acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.
Tüketicinin
malı kullanım kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasından
kaynaklanan arızalar, iki ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamı dışındadır.
Bakanlık,
hangi sanayi mallarının garanti belgesi ile satılmak zorunda
bulunduğunu ve bu malların arızalarının tamiri için gereken azami
süreleri Türk Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve
ilânla görevlidir.
Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu
Madde 14-
(Değişik: 6/3/2003-4822/21 md.) Yurt içinde üretilen veya ithal edilen
sanayi mallarının tanıtım, kullanım, bakım ve basit onarımına ilişkin
Türkçe kılavuzla ve gerektiğinde uluslararası sembol ve işaretleri
kapsayan etiketle satılması zorunludur.
Bakanlık, sanayi mallarından
hangilerinin tanıtma ve kullanım kılavuzu ve etiket ile satılmak
zorunda bulunduğunu ve bunlarda bulunması gereken asgari unsurları Türk
Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Satış Sonrası Hizmetler
Madde 15-
(Değişik: 6/3/2003-4822/22 md.) İmalatçı veya ithalatçılar, sattıkları,
ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi malları için o malın Bakanlıkça
tespit ve ilân edilen kullanım ömrü süresince, yeterli teknik personel
ve yedek parça stoku bulundurmak suretiyle bakım ve onarım
hizmetlerini sunmak zorundadırlar.
İmalatçı veya ithalatçıların bulundurmaları gereken yedek parça stok miktarı Bakanlıkça belirlenir.
İthalatçının
herhangi bir şekilde ticari faaliyetinin sona ermesi halinde, kullanım
ömrü süresince bakım ve onarım hizmetlerini, o malın yeni ithalatçısı
sunmak zorundadır.
Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları
kurulmasının zorunlu olduğu ile servis istasyonlarının kuruluş ve
işleyişine dair usul ve esasları Türk Standartları Enstitüsünün
görüşünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Garanti belgesiyle
satılmak zorunda olan bir sanayi malının garanti süresi sonrasında
arızalanması durumunda, o malın Bakanlıkça belirlenen azami tamir
süresi içerisinde onarımı zorunludur.
Ticari Reklamlar ve İlanlar
Madde 16-
(Değişik: 6/3/2003-4822/23 md.) Ticari reklam ve ilânların kanunlara,
Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine,
kişilik haklarına uygun, dürüst ve doğru olmaları esastır.
Tüketiciyi
aldatıcı, yanıltıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar
edici, tüketicinin can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet
hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici, kamu sağlığını bozucu,
hastaları, yaşlıları, çocukları ve özürlüleri istismar edici reklam ve
ilânlar ve örtülü reklam yapılamaz.
Aynı ihtiyaçları karşılayan ya da aynı amaca yönelik rakip mal ve hizmetlerin karşılaştırmalı reklamları yapılabilir.
Reklam veren, ticari reklam veya ilânda yer alan somut iddiaları ispatla yükümlüdür.
Reklam verenler, reklamcılar ve mecra kuruluşları bu madde hükümlerine uymakla yükümlüdürler.
Reklam Kurulu
Madde 17-
(Değişik: 6/3/2003-4822/24 md.) Ticari reklam ve ilânlarda uyulması
gereken ilkeleri belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde ticari reklam ve
ilânları incelemek ve inceleme sonucuna göre, 16 ncı madde hükümlerine
aykırı reklam ve ilânları üç aya kadar tedbiren durdurma ve/veya
durdurma ve/veya aynı yöntemle düzeltme ve/veya para cezası verme
hususlarında görevli bir Reklam Kurulu oluşturulur. Reklam Kurulu
kararları Bakanlıkça uygulanır.
Reklam Kurulu, ticari reklam ve
ilânlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemede; ülke koşullarının yanı
sıra, reklamcılık alanında evrensel kabul görmüş tanım ve kuralları da
dikkate alır.
Başkanlığı, Bakanın görevlendireceği ilgili Genel Müdür tarafından yürütülen Reklam Kurulu;
a) Bakanlıkça ilgili Genel Müdür Yardımcıları arasından görevlendirilecek bir üye,
b)
Adalet Bakanlığınca, bu Bakanlıkta idari görevlerde çalışan hakimler
arasından görevlendirilecek bir
üye,
c) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunca görevlendirilecek reklam konusunda uzman bir üye,
d)
Yükseköğretim Kurulunun reklamcılık alanında uzman üniversite öğretim
elemanları arasından seçeceği bir
üye,
e) Türk Tabibleri Birliği Merkez Konseyinin görevlendireceği doktor bir üye,
f) Türkiye Barolar Birliğinin görevlendireceği avukat bir üye,
g) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin değişik sektörlerden görevlendireceği dört üye,
h)
Türkiye’deki tüm gazeteciler derneklerinin kendi aralarından seçeceği
bir üye,
i) Reklamcılar derneklerinin veya varsa üst kuruluşlarının seçeceği bir üye,
j)
Tüketici Konseyinin Konseye katılan tüketici örgütü temsilcileri
arasından seçeceği veya üst örgütlerinin görevlendireceği bir
üye,
k) Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görevlendireceği bir üye,
l) Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonunun görevlendireceği bir üye,
m) Türk Standartları Enstitüsünden bir üye,
n) Diyanet İşleri Başkanlığından bir üye,
o) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden bir üye,
p) İşçi sendikaları konfederasyonlarından bir üye,
r) Memur sendikaları konfederasyonlarından bir üye,
s) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinin görevlendireceği bir üye,
t) Ankara, İstanbul ve İzmir Büyükşehir Belediyelerinin kendi aralarından seçeceği bir üye,
u) Türk Eczacılar Birliğinden bir üye,
v) Türk Diş Hekimleri Birliğinden bir üye,
y) (Ek: 27/5/2004-5179/34 md.) Tarım ve Köyişleri Bakanlığından ve Sağlık Bakanlığından ikişer üye,
Olmak üzere yirmibeş üyeden oluşur.
Kurul üyelerinin görev
süreleri üç yıldır. Süresi bitenler yeniden görevlendirilebilir veya
seçilebilir. Üyelikler herhangi bir sebeple boşaldığı takdirde boşalan
yerlere üçüncü fıkra esasları dahilinde bir ay içerisinde görevlendirme
veya seçim yapılır.
Kurul en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyulduğu
her zaman Başkanın çağrısı üzerine
toplanır.
Kurul, Başkan dahil en az ondört üyenin hazır bulunması ile
toplanır ve toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar
verir.
Kurul, gerekli görülen
hallerde sürekli ve geçici olarak görev yapmak üzere özel ihtisas
komisyonları kurabilir. Kurulun bu komisyonlarda görev yapmasını uygun
göreceği kamu personeli, ilgili kamu kuruluşlarınca görevlendirilir.
Kurul
üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden kamu görevlisi olanlara
verilecek huzur hakkı ile kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine
ödenecek huzur ücreti Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak
Bakanlıkça
belirlenir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlık tarafından yerine getirilir.
Reklam
Kurulu kararları, tüketicilerin bilgilendirilmesi, aydınlatılması ve
ekonomik çıkarlarının korunması amacıyla Reklam Kurulu Başkanlığınca
açıklanır.
Reklam Kurulunun görevleri, kuruluş, çalışma usul ve
esasları ile sekretarya hizmetlerinin ne suretle yerine getirileceği
Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
Zararlı ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler
Madde 18-
(Değişik: 6/3/2003-4822/25 md.) Tüketicinin kullanımına sunulan mal ve
hizmetlerin kişi beden ve ruh sağlığı ile çevreye zararlı veya
tehlikeli olabilmesi durumunda, bu malların emniyetle kullanılabilmesi
için üzerine veya ekli kullanım kılavuzlarına, bu durumla ilgili
açıklayıcı bilgi ve uyarılar, açıkça görülecek ve okunacak şekilde
konulur veya yazılır.
Bakanlık, hangi mal veya hizmetlerin
açıklayıcı bilgi ve uyarıları taşıması gerektiğini ve bu bilgi ve
uyarıların şeklini ve yerini ilgili bakanlık ve diğer kuruluşlarla
birlikte tespit ve ilânla görevlidir.
Mal ve Hizmet Denetimi
Madde 19-
(Değişik: 6/3/2003-4822/26 md.) Tüketiciye sunulan mal ve hizmetler;
ilgili bakanlıklar tarafından Resmi Gazetede yayımlanarak mecburi
uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulması zorunlu olan
teknik düzenlemeye uygun olmalıdır.
İlgili
bakanlıklar, bu esaslara göre denetim yapmak veya yaptırmakla
görevlidir. Mal ve hizmet denetimine ilişkin usul ve esaslar her bir
ilgili bakanlıkça ayrı ayrı tespit ve ilân edilir.